انتشارات حرفه هنرمند


مخیله ی اجتماعی و مسئله ی معانی جمعی / مجید اخگر
فقدان ناموجود / گفت و گو با مراد فرهاد پور و صالح نجفی
وان گوگ، ملانی و مونالیزا: اثر هنری و جاذبه های جمعی / مهدی نصراله زاده
تلوس تخنه یا؛ هنر حیات جمعی / کریم میرزاده اهری
تجربه ی هنرمندان در کمون پاریس / صالح نجفی، فرید دبیر مقدم
ویژه نامه ی هنر و معانی جمعی
آثار هنری در انزوا و انفکاک از بدنه‌ی فرهنگ و تاریخی که در آن پدید آمده و بالیده‌اند قابل‌فهم نمی‌شوند. اگر بپذیریم که یک اثر یا مجموعه‌ای از آثار هنری حضوری زنده و واقعی در یک اجتماع دارند، به‌واسطه‌ی وجود بدنه‌ای از معانی، تجارب، و ارزش‌هایی است که مردمانِ یک اجتماع تاریخیِ خاص در آنها با یکدیگر اشتراک دارند. این چیزی است که می‌توان آن را معانی جمعی، بازنمایی‌های جمعی (بنا به اصطلاح دورکیم)، یا «مخیله‌ی اجتماعی» (social imaginary) نام نهاد. این همان عنصر «افزوده» و کاملاً ضروری‌ای است که توده‌ی بی‌شکلی از افراد انسانیِ مختلف را که از قضا در یک دوره‌ی تاریخی خاص در جغرافیایی خاص به دنیا آمده و زندگی می‌کنند، به اجتماعی انسانی بدل می‌کند. این آگاهی جمعی، این مخیله، خیال‌خانه، یا «کارگاهِ» معناسازی و تصویرسازی جامعه، چیزی است که در سطحی کلان به زندگی مردمان هر زیست‌جهان تاریخیِ خاص معنا می‌بخشد؛کوچک‌ترین اجزاء زندگی روزمره‌ی آنها را به بزرگ‌ترین و انتزاعی‌ترین باورها و اعتقادهایشان پیوند می‌زند، آنها را در عین اختلافات و تفاوت‌هایشان با یکدیگر پیوند می‌زند، و البته در صورت صُلب شدن و مداخله‌ی ایدئولوژیک افراد و مراجع ذی‌نفع، وحدتی کاذب را به قیمت سرکوبی اجزاء و تفاوت‌های واقعاً موجود بر جامعه تحمیل می‌کند.
[...] عنوان این شماره‌ی حرفه:هنرمند «هنر و معانی جمعی» است. نسبت هنر و زندگی جمعی یا معانی جمعی را به اشکال مختلفی می‌توان مورد بحث قرار داد؛ از نسبت هنر با اجتماع (جامعه‌شناسی هنر) گرفته تا نسبت هنر با فضاهای عمومی (مثلاً معماری شهری؛ آرایش بصری میدان یا خیابانی خاص و امکان‌هایی که برای تجربه‌ای جمعی می‌گشاید/مسدود می‌کند)، هنر و حوزه‌ی عمومی (اشکال مختلفی که آثار هنری می‌توانند از طریق خود یا به واسطه‌ی بحثی که حول آنها شکل می‌گیرد به عنوان نوعی حوزه‌ی عمومیِ مَجازی یا بدیل ــ در برابر حوزه‌ی عمومی رسمی و مُجاز ــ ایفای نقش کنند)، یا هنر و خاطره‌ی جمعی (از انباشت تجارب و خاطراتی مشترک حول یک ترانه‌ی مردمی گرفته تا تحلیل سنت شاهنامه‌نویسی در ایران به عنوان تعیّن رابطه‌ای زمانمند با گذشته‌ی تاریخی/اسطوره‌ای یک ملت یا «خاطره‌ی ازلی» آن). شیوه‌های مختلفی برای سازماندهی بحث در این زمینه وجود دارد. مثلاً می‌توان مشاهده کرد که بیشتر مواردی که ذکر شد حول دو بردار زمان و مکان شکل می‌گیرند: مکان، به عنوان کانونی واقعی یا استعاری برای گرد آمدن، با هم بودن، و از سر گذراندن تجاربی مشترک؛ و زمان، به عنوان برداری طولی که «زندگی»ِ یک جمع، جامعه یا اجتماع انسانی خاص در امتداد آن شکل می‌گیرد و با نقاط و تجارب کانونیِ مشترک نقطه‌گذاری می‌شود و معنا می‌یابد.
از سوی دیگر، می‌توان به انواع پیوندهای ممکن میان آثار هنری ــ و به طور کلی‌تر پدیدارهای فرهنگی ــ با اشکال زندگی، تجارب، و معانی جمعی اندیشید. [...]
هر کدام از این سرفصل‌ها و موضوعات مربوط به آنها می‌توانست موضوع مقاله یا بحثی برای این شماره باشد. به طور خاص، اندیشیدن به نسبت میان انواع معانی جمعی بالفعل یا بالقوه‌ی ما ایرانیان با فرم‌های هنری ما، و تفاوت‌های احتمالی میان گذشته‌ی دور (سنت)، گذشته‌ی نزدیک، و زمان حال ما از این منظر، می‌تواند از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار باشد. در ساده‌ترین سطح، پرسش آن است که این مخیله‌ی برنَهَنده (instituting imaginary)، این آگاهی جمعی‌ای که از آن سخن می‌گوییم، چگونه در گذشته در قالب آواها، احجام و بناها، نقوش و تصاویر، و متون و مکتوبات، به نقطه‌ی اتصال ملت ایران بدل شده است؟ و این نسبت در سده‌ی حاضر چه اشکالی پیدا کرده است؟ و اینکه، با توجه به نسبت متفاوت فرهنگ عمومی جامعه با هنر در دوره‌ی معاصر، آیا اساساً می‌تو‌ان از هنر امروز انتظار داشت چیزی از معانی و تجارب عمومی زمان خود را بازتاب یا به آنها شکل دهد؟
حماسه ها و زمین ها / علی خدادادی
فرم ادراکی و معانی جمعی / ایمان افسریان
مردم و مدرنیسم در دهه ی 1330 / حامد یوسفی
موسیقی پاپ و هزینه ی بی بازگشت / حمید نامجو
مفردات معانی / مهران مهاجر
هیچ هنری بی ارتباط با جامعه نیست / محمد منصور هاشمی
آن گاه که سبک بیشتر از ژانر دل ما را می رباید / کامران سپهران
روشنفکری با ماشین به میان مردم می رود / روبرت صافاریان
هنرمندان و تجربه ی جنگ / رویین پاکباز
برهم کنشی عکاسی و حافظه ی جمعی جنگ در عکاسی معاصر ایران / صیاد نبوی
روح جمعی دهه ی هفتاد و ژانر اسطوره - عرفان گرا در نقاشی / خیزران اسماعیل زاده
نسبت عکس خانوادگی با خاطرات جمعی / ملیکا فروزان پور
خاطرات بی بُعد / غزاله هدایت
عشق، ملال، عکاسی: عاشق، علاف، عکاس / علیرضا احمدی ساعی
تاریخ ها و هویت های متکثر: چگونه حافظه ی جمعی در رسانه ها ی تصویری جدید ساخته می شود / نسترن صارمی
چیز ها یا مصادیق بازنمایی تجربه ی زیسته / حسین رجبی، رضا شجاعی
نقدی بر نمایشگاه بابک اطمینانی / ایمان افسریان
نقدی بر نمایشگاه های بابک اطمینانی، وحید حکیم و جواد مدرسی / علیرضا رضایی اقدم
نقدی بر نمایشگاه مرضیه رشید پور / مجید اخگر
گزارشی از نمایشگاه فریده لاشایی / منا زهتابچی
گزارشی از پروژه ی نوروز روز نو / بهزاد نژاد قنبر
نقد فصل
این فصل تلاشی ست برای ورود حرفه : هنرمند به عرصه نقد آثار هنری فصل بدون حاشیه‌روی و حشو و زوائد و شکل دادن به نقد‌‌هایی موجز و مشخّص در مورد نمایشگاه‌هایی مشخّص. اگر نمایشگاه های فصل پر رونق و بحث برانگیز باشند و یاری همکاران مستمر، این تجربه را ادامه خواهیم داد.
در این بخش نقد نمایشگاه‌های دو فصل گذشته را به انتخاب جمعی از همکاران حرفه: هنرمند خواهید خواند. هدف این است تا با زبانی روشن، به دور از کلی‌گویی و فلسفه‌‌‌‌‌بافی در مورد برخی نمایش‌های دو فصل گذشته، مطلب کوتاهی نوشته شود.
هوشنگ پزشکنیا، نصرالله افجه ای، ایران درودی، ژاره طباطبایی، پرویز تناولی / افرا سیدصادقی
مجموعه دار
این فصل با همکاری حرفه: هنرمند و مجموعه‌داران منتشر می‌شود و فضایی است برای ثبت و نمایش آثار ارزنده مجموعه‌داران خصوصی. با این امید که آثار برجسته تاریخ هنر معاصرمان در معرض دید هنرجویان و هنردوستان قرار گیرد. ورود به این بخش برای مجموعه‌داران و صاحبان آثار آزاد است.